Endometrioza jest „wdrukowywana” już w życiu płodowym?

3 marca 2026, 10:01

Dewastująca zdrowie i życie endometrioza, zwana „chorobą tysiąca hipotez”, dotyka około 10% kobiet w wieku rozrodczym. Polega na obecności tkanki endometrium poza jamą macicy — najczęściej w jajnikach, jajowodach lub otrzewnej. Powoduje przewlekły ból, problemy z płodnością i znacznie obniża jakość życia. Ostatnio powiązano ją z występowaniem 661 innych chorób. Mimo że choroba znana jest od dziesięcioleci, jej przyczyny do dziś nie są w pełni wyjaśnione.



Cienie na pergaminie. Kodeks H przemówił po piętnastu wiekach

1 maja 2026, 14:28

Garrick V. Allen, profesor studiów biblijnych na Uniwersytecie w Glasgow, ogłosił niezwykłe odkrycie. Jego zespół odtworzył 42 zaginione strony jednego z najstarszych istniejących rękopisów Nowego Testamentu. Nie odnalazł, a odtworzył. Bo strony te nie istnieją. A przynajmniej nic nie wiadomo o tym, by istniały. Zostały po nich cienie, które atrament odcisnął na pergaminie sąsiednich stron ponad tysiąc lat temu. Oto fascynująca historia Kodeksu H i badań nad nim.


Lodołamacze amerykańskiej Straży Wybrzeża© NASA

Ocieplenie klimatu a arktyczny transport

30 maja 2011, 16:34

Opinia publiczna sądzi, że globalne ocieplenie będzie oznaczało otwarcie Arktyki, ale to tylko część prawdy. Ułatwienia w żegludze będą szły w parze z poważnymi utrudnieniami w transporcie lądowym - mówi Laurence C. Smith, profesor z UCLA, współautor badań dotyczących wpływu globalnego ocieplenia na transport w Arktyce.


Przed 2000 lat w Galii pochowano roczne dziecko i jego szczeniaka. Archeolodzy trafili na niezwykły grób

18 stycznia 2021, 08:00

Pochówek rocznego dziecka sprzed 2000 lat, któremu towarzyszył pogrzebany z nim szczeniak, zwierzęce ofiary oraz zabawki to wyjątkowe znalezisko, donoszą francuscy archeolodzy. Dziecko zmarło w rządzonej przez Rzymian Galii i zostało pochowane w drewnianej 80-centymetrowej trumnie umieszczonej w grobie o wymiarach 2x1 metr.


Implant stawu biodrowego jak silnik spalinowy

24 grudnia 2011, 07:20

Ku zaskoczeniu amerykańskich naukowców okazało się, że nawilżaczem w implantach stawów biodrowych typu metal-metal jest grafit, nie białka. Wiedza ta pozwoli zaprojektować lepsze materiały do implantów, które będą mniej podatne na zużycie.


Tempo mutacji SARS-CoV-2 jest szybsze, niż się wydawało

30 sierpnia 2021, 11:41

Tempo mutacji wirusa SARS-CoV-2 jest znacznie szybsze niż uważano. Nowa mutacja pojawia się niemal co tydzień, informują naukowcy z Uniwersytetów w Bath i Edynburgu. To zaś oznacza, że nowe odmiany patogenu mogą pojawiać się częściej niż przypuszczano.


Testy nuklearne skalibrowały podziałkę czasową

2 stycznia 2012, 15:32

Odrosty mchów antarktycznych traktuje się niekiedy jak odpowiedniki słojów przyrostu rocznego w drzewach. By móc określić wpływ pogody na warunki wzrostu, trzeba jednak umieć odczytać zapis z pędów. Dotąd nie udawało się tego zrobić, aż naukowcy wykorzystali testy broni nuklearnej sprzed półwiecza jako punkt kalibrujący podziałkę czasową.


Malaria „odmładza” komary i ułatwia im rozmnażanie

22 listopada 2021, 09:29

Zarodziec malarii, choroby którą każdego roku zaraża się ponad 200 milionów osób, z czego 400 000 umiera, przynosi spore korzyści zainfekowanym nim komarom. Jak donoszą naukowcy z Vanderbilt University i Johns Hopkins University, zarodziec „odmładza komary”, ułatwia im znajdowanie pożywienia i reprodukcję. W zamian za to komar zapewnia mu dostęp do ludzi.


Marihuana szkodzi młodemu mózgowi

28 sierpnia 2012, 10:06

Długotrwałe nałogowe używanie marihuany przed 18. rokiem życia ma trwały negatywny wpływ na inteligencję, możliwość skupienia uwagi i pamięć. Do takich wniosków doszedł międzynarodowy zespół naukowców, który zbadał ponad 1000 obywateli Nowej Zelandii


Odyseja AI

25 czerwca 2026, 11:20

Wielu twórców sprzeciwia się wykorzystywaniu ich pracy do trenowania sztucznej inteligencji. Domagają się wprowadzenia mechanizmu świadomej zgody, która byłaby niezbędna, by modele AI mogły korzystać z ich pracy. Zgody takiej udzielił niedawno laureat Oscara, Michael Caine. Dzięki temu powstał audiobook „Odysei” Homera czytany głosem wybitnego aktora wygenerowanym przez AI.


Zostań Patronem

Od 2006 roku popularyzujemy naukę. Chcemy się rozwijać i dostarczać naszym Czytelnikom jeszcze więcej atrakcyjnych treści wysokiej jakości. Dlatego postanowiliśmy poprosić o wsparcie. Zostań naszym Patronem i pomóż nam rozwijać KopalnięWiedzy.

Patronite

Patroni KopalniWiedzy